Đạp xe ở Hàng Gòn hợp nhất vào sáng sớm, trên những lối bê tông nhỏ và đường đất đỏ tách ra từ quốc lộ 56, chạy giữa lô cao su và vườn trái cây; đoạn trên quốc lộ nên đi càng ngắn càng tốt vì có nhiều xe tải. Địa hình vùng này là đồi thoải trên đất đỏ bazan, có dốc lên xuống nhẹ, hợp với người đạp xe phổ thông lẫn người thích xe địa hình.
Bài này không vẽ một tuyến cố định, vì lối nhỏ trong vùng thay đổi theo mùa, theo việc làm đường và chuyện đất đai của từng hộ. Thay vào đó, bài chỉ cách nhận ra những kiểu đường phù hợp, chọn giờ và mùa, chuẩn bị xe và cơ thể, và những nguyên tắc an toàn khi chia đường với xe nông sản, xe tải, chó nhà và cơn mưa chiều.
Nếu bạn ở xa, có thể chở xe đạp theo ô tô đến Long Khánh, hoặc hỏi chỗ ở có cho thuê xe đạp không. Đi một mình trên đường lạ thì nên chọn quãng ngắn, đi ban ngày, báo trước cho người quen lộ trình dự kiến.
Ba kiểu đường bạn sẽ gặp
Quốc lộ 56. Trục chính chạy qua Hàng Gòn, nối Long Khánh với Bà Rịa. Mặt đường tốt nhưng có nhiều xe tải, xe chở nông sản, xe khách chạy nhanh. Với người đạp xe, đây là đoạn để đi qua, không phải để tận hưởng. Đi sát lề phải, hàng một, mặc áo sáng màu, càng ít thời gian trên quốc lộ càng tốt.
Đường bê tông, nhựa nhỏ trong khu dân cư. Từ quốc lộ có nhiều lối tách vào khu dân cư, vườn, lô cao su. Mặt đường hẹp, đủ cho xe máy, ô tô nhỏ tránh nhau. Đây là kiểu đường đẹp nhất để đạp: ít xe, có bóng cây, nhà vườn hai bên. Cần chú ý ngã ba, ngã tư khuất tầm nhìn, xe máy từ lối nhỏ lao ra.
Đường đất đỏ trong lô cao su, vườn. Lối đất dùng cho xe chở mủ, xe chở trái. Mùa khô bụi đỏ, mặt đường lồi lõm; mùa mưa dính, trơn, có vũng sâu. Hợp với xe địa hình và người có kinh nghiệm. Nhiều lối là đường nội bộ của lô, có chủ, nên chỉ đi khi thấy rõ là lối chung hoặc đã hỏi người địa phương.
Cách tìm một vòng đạp xe hợp với mình
Cách đơn giản nhất là bắt đầu từ trung tâm Long Khánh hoặc chỗ ở của bạn, đi quốc lộ 56 một đoạn ngắn về phía nam, rồi rẽ vào một lối nhỏ có bóng cây. Đi theo lối đó, gặp ngã rẽ thì chọn hướng nào vẫn còn mặt đường bê tông hoặc đất nện chắc. Đi một vòng rồi tìm lối ra lại quốc lộ hoặc đường lớn, quay về. Ứng dụng bản đồ trên điện thoại giúp bạn biết mình đang ở đâu và đường nào nối với đường nào.
Hỏi người dân là cách hay. Người ở đây biết lối nào thông ra đâu, lối nào là ngõ cụt vào nhà riêng, đoạn nào mùa mưa ngập. Một câu hỏi lịch sự ở quán nước đầu ngõ thường cho bạn thông tin tốt hơn mọi bản đồ.
Với người mới, một vòng chừng một hai giờ đạp là vừa sức, có thời gian dừng nghỉ, chụp ảnh. Người quen đạp đường dài có thể nối nhiều vòng, hoặc đạp sang các phường lân cận như Bình Lộc, Bảo Vinh để xem vườn trái cây vùng khác. Dù đạp dài hay ngắn, kế hoạch nên có điểm quay đầu rõ ràng, đừng đạp tới khi kiệt sức mới tính đường về.
Giờ đẹp và mùa đẹp
Sáng sớm, từ lúc trời vừa sáng đến khoảng giữa buổi, là thời gian lý tưởng. Không khí mát, ánh nắng xiên qua hàng cao su tạo những vệt sáng dài trên mặt đất đỏ, người cạo mủ đang làm việc trong lô, chợ sáng đông vui. Sau khoảng giữa buổi, nắng gắt dần, đạp lâu dễ mất nước.
Cuối chiều cũng đẹp, nhưng mùa mưa thường có mưa chiều và trời tối nhanh hơn bạn nghĩ dưới tán cây rậm. Nếu đạp chiều, hãy về tới đường lớn trước khi trời nhá nhem; trên đường quê không có đèn, xe máy, xe tải khó thấy người đạp xe.
Mùa khô thuận nhất cho đạp xe: đường khô, ít trơn, trời trong. Mùa mưa vẫn đạp được vào buổi sáng, trên đường bê tông; tránh đường đất sau mưa. Những tháng cao su thay lá, lá rụng phủ đỏ vàng các lối nhỏ, nhiều người đạp xe tìm đến vì cảnh đẹp; cũng lúc này mặt đường phủ lá có thể trơn, đi chậm ở khúc cua.
Chọn xe và đồ theo kiểu đường
Không cần xe đắt tiền để đạp ở Hàng Gòn, nhưng xe và đồ phải hợp với mặt đường bạn định đi:
| Kiểu đường | Xe phù hợp | Đồ cần thiết |
|---|---|---|
| Chủ yếu đường bê tông, nhựa | Xe đạp thể thao phổ thông, xe touring, lốp vừa | Mũ bảo hiểm, đèn trước sau, chai nước, bơm mini |
| Có đoạn đất đỏ khô | Xe địa hình hoặc xe lốp to có gai | Thêm kính chắn bụi, khăn che mũi miệng |
| Đất đỏ sau mưa | Xe địa hình, người có kinh nghiệm | Chắn bùn, giày dễ rửa, đồ nghề vá săm |
| Có đoạn quốc lộ dài | Xe nào cũng được nhưng phải có đèn | Áo phản quang, gương chiếu hậu nếu có |
Luôn mang bộ vá săm, săm dự phòng và biết cách thay. Trên đường quê, tiệm sửa xe đạp không phải lúc nào cũng gần, và gai, đinh, mảnh vỡ thì có ở khắp nơi.
Xe thuê cần kiểm phanh, lốp, xích, yên trước khi đi; chỉnh yên đúng chiều cao để không đau gối sau vài giờ.
An toàn: những tình huống hay gặp
Phần lớn sự cố khi đạp xe ở vùng nông thôn không đến từ địa hình mà từ những tình huống dưới đây:
- Xe tải, xe chở nông sản vượt sát: trên quốc lộ, giữ thẳng lái, không lạng; nghe tiếng xe lớn phía sau thì nhích sát lề hơn. Không đạp song song hai ba người trên quốc lộ.
- Xe máy từ ngõ nhỏ lao ra: qua ngã ba khuất, giảm tốc, nhìn hai bên, có thể lên tiếng hoặc bấm chuông.
- Chó nhà chạy ra đuổi: chuyện thường gặp ở vùng vườn. Đừng hoảng đạp nhanh; giảm tốc, giữ xe giữa mình và con chó, nói to, đi tiếp bình tĩnh. Nhiều khi chủ nhà sẽ gọi chó lại.
- Đất đỏ trơn: sau mưa, đặc biệt trên dốc. Xuống dắt bộ đoạn khó, không phanh gấp bánh trước.
- Say nắng, mất nước: uống nước đều mỗi lần dừng, không đợi khát; có dấu hiệu chóng mặt thì nghỉ trong bóng mát.
- Lạc đường: lối nhỏ trong vườn dễ dẫn vào ngõ cụt. Tải bản đồ ngoại tuyến, sạc đầy pin điện thoại, mang sạc dự phòng.
Nếu đi nhóm, thống nhất ký hiệu tay khi dừng, rẽ, có xe phía trước. Người khoẻ nhất đi sau cùng để không ai bị bỏ lại.
Đạp xe mà vẫn tôn trọng vườn và người làm vườn
Lối đất trong lô cao su, vườn trái cây là nơi người ta làm việc. Khi gặp xe chở mủ, xe chở trái, nhường đường; họ đang chở hàng nặng, phanh khó hơn bạn. Không đạp xuyên qua giữa hàng cây đang cạo mủ, không dựa xe vào thân cao su, vì chỉ một cú va có thể làm đổ chén mủ hay làm hỏng đường cạo.
Thấy lối có chắn tạm, có dây giăng, có cổng thì đó là đất riêng; đừng nhấc xe qua. Muốn dừng chụp ảnh vườn trái cây, đứng ở lối chung, không bước vào vườn. Gặp người làm vườn, một lời chào, một câu hỏi thăm năm nay trái thế nào là đủ để không khí thân thiện.
Rác của bạn, kể cả vỏ thanh năng lượng, chai nước, mang theo về. Những người đạp xe đến trước đã giữ được thiện cảm với dân địa phương; người đến sau có trách nhiệm giữ tiếp.
Ghép đạp xe với các trải nghiệm khác
Một buổi đạp xe ở Hàng Gòn có thể kết thúc bằng một bữa sáng ở chợ hoặc một ly cà phê ở quán ven đường. Nếu đi vào mùa trái, ghé một vườn đã hẹn trước để ăn trái giữa vòng đạp, vừa nghỉ chân vừa nạp lại năng lượng. Nhớ rằng ăn quá nhiều trái nặng bụng rồi đạp tiếp thì không dễ chịu.
Người thích lịch sử có thể dừng ở mộ cự thạch, nằm ngay quốc lộ 56. Để xe ở chỗ được chỉ, khoá cẩn thận, rồi xem di tích trong trang phục đạp xe cũng không sao, chỉ cần giữ nguyên tắc ứng xử như mọi khách khác.
Với người đạp đường dài, Hàng Gòn có thể là một chặng trong vòng lớn hơn quanh Long Khánh hoặc trên đường xuống phía nam. Khi đó, tính kỹ nguồn nước, chỗ nghỉ, và đoạn quốc lộ bắt buộc phải đi, để không bị dồn vào đường lớn đúng giờ xe đông.
Chuẩn bị cơ thể trước và sau buổi đạp
Đạp xe vài giờ trên đồi thoải, nắng nóng, là vận động đáng kể với người ít tập. Vài bước đơn giản giúp buổi đạp vui mà không đau mỏi kéo dài:
- Ăn sáng nhẹ trước khi đi khoảng nửa giờ đến một giờ: bánh mì, xôi, chuối; tránh bụng rỗng lẫn ăn quá no.
- Khởi động khớp gối, cổ chân, hông, vai vài phút; đạp chậm mười lăm phút đầu cho cơ thể nóng lên.
- Uống nước từng ngụm mỗi lần dừng; trời nóng thì thêm nước có chút muối khoáng.
- Nghỉ trong bóng mát sau mỗi chặng; đừng đợi mệt rã mới dừng.
- Chỉnh tư thế: yên đúng chiều cao, tay không gồng cứng, lưng hơi cong tự nhiên.
- Sau buổi đạp, giãn cơ đùi, bắp chân, lưng; ăn bữa có đạm và tinh bột để phục hồi.
- Người có bệnh tim mạch, huyết áp, khớp nên hỏi bác sĩ trước khi đạp quãng dài trong nắng.
Đi lần đầu, nên chọn quãng đường ngắn hơn sức mình một chút. Bạn sẽ còn hứng thú quay lại, thay vì nhớ về Hàng Gòn qua cơn đau đùi ba ngày.
Câu hỏi thường gặp
Ở Long Khánh có chỗ cho thuê xe đạp không?
Dịch vụ cho thuê xe đạp ở Long Khánh không phổ biến như ở các điểm du lịch lớn. Hỏi chỗ ở trước xem họ có xe cho khách hoặc biết nơi cho thuê. Nếu đi ô tô, mang xe đạp theo trên giá chở là phương án chắc chắn hơn.
Đường đạp xe ở Hàng Gòn có khó không?
Địa hình là đồi thoải, có dốc lên xuống nhẹ, không có đèo dài. Người đạp phổ thông đi được đường bê tông nhỏ. Đường đất đỏ, nhất là sau mưa, khó hơn và hợp với xe địa hình, người có kinh nghiệm.
Đạp xe trên quốc lộ 56 có an toàn không?
Quốc lộ 56 có nhiều xe tải và xe chở nông sản. Đạp được nếu đi sát lề, hàng một, có đèn và áo sáng màu, nhưng nên giảm đoạn đi quốc lộ tới mức ít nhất, ưu tiên các lối nhỏ song song hoặc tách ra từ quốc lộ.
Có thể đạp xe từ TP.HCM đến Hàng Gòn không?
Người đạp đường dài có thể làm được, nhưng quãng đường dài, phải đi qua nhiều đoạn quốc lộ đông xe tải và khu công nghiệp. Phần lớn người đạp xe chọn chở xe đến Long Khánh bằng ô tô rồi mới đạp trong vùng.
Mùa cao su thay lá có ảnh hưởng gì đến đạp xe?
Cao su thay lá thường vào mùa khô, lá rụng phủ kín lối nhỏ, cảnh rất đẹp. Lớp lá dày có thể che ổ gà và làm trơn bánh ở khúc cua; đi chậm, không phanh gấp, và để ý mặt đường dưới lớp lá.